Uzmanlık Alanları / Sarı Noktada Su Toplanması
Sarı Noktada Su Toplanması (Maküla Ödemi)
Sarı nokta (maküla), retinanın tam ortasında yer alan ve keskin görmemizi sağlayan bölgedir. Bu bölgede sıvı birikmesine maküla ödemi, halk arasındaki adıyla sarı noktada su toplanması denir.
Burada altını çizmek istediğim bir şey var: sarı noktada su toplanması tek başına bir hastalık değildir. Bir bulgudur — altta yatan başka bir hastalığın sonucu olarak ortaya çıkar. Bu yüzden işe, tedaviye başlamadan önce sebebi bulmakla başlarız.
Nasıl fark edilir?
Şikayetler merkezî görmeyle ilgilidir:
- Baktığınız yerin bulanıklaşması
- Düz çizgilerin eğri, dalgalı ya da kırık görünmesi
- Renklerin solması
- Okurken harflerin birbirine karışması
- Nesnelerin diğer göze göre küçük ya da büyük görünmesi
Ağrı olmaz. Tek gözde başladığında hasta uzun süre fark etmeyebilir; diğer göz açığı kapatır.
Sebepleri
Sarı noktada su toplanmasının en sık sebepleri şunlardır:
- Şeker hastalığı — diyabetik maküla ödemi. En sık sebeptir.
- Retinal ven tıkanıklığı
- Yaşa bağlı maküla dejenerasyonunun (sarı nokta hastalığı) yaş tipi
- Santral seröz koryoretinopati
- Epiretinal membran — zarın çekmesiyle
- Üveit — göz içi iltihabı
- Katarakt ve vitrektomi cerrahisi sonrası gelişen ödem
Tanı
Sarı noktadaki sıvıyı gösteren asıl inceleme OCT'dir. Sıvının nerede, ne kadar ve hangi katmanda biriktiğini kesit hâlinde gösterir. Muayenede fark edilemeyecek kadar az bir sıvı bile OCT'de görülür.
Sebebi bulmak için gerektiğinde göz anjiyografisi yapılır.
Tedavi
Tedavi, ödemin kendisine değil sebebine yöneliktir. Aynı bulgu farklı hastalıklarda farklı tedavi gerektirir.
Sarı noktada su toplanmasının tedavisi çoğu zaman göz içi iğne ile yapılır. Buna ek olarak, altta yatan hastalığa göre retina lazeri gibi yöntemler; sıvının dağılmasını sağlayan damlalar ya da ağızdan kullanılan bazı ilaçlar da kullanılabilir.
Ne kadar sürede düzelir?
Göz içi iğneden sonra sıvı ilk günden itibaren azalmaya başlar; en belirgin etki iki–üç haftada görülür. İğnenin etkisi yaklaşık 30–45 gün sürdüğü için çoğunlukla tekrarı gerekir. Kaç kez tekrarlanacağı, su toplanmasına yol açan hastalığın ne olduğuna bağlıdır.
Ödem tedavi edilmezse sarı noktadaki görme hücreleri — fotoreseptörler — zamanla ölür; bu gerçekleştiğinde görme artık geri gelmez. Bu yüzden görme beklentisi yüksek olan gözlerde ödem tedavisi ihmal edilmemelidir.