Üveit (Göz İçi İltihabı)

Üveit, gözün içindeki iltihaptır. Adını gözün damar tabakası olan üveadan alır; ama iltihap çoğu zaman yalnız o tabakada kalmaz, komşu dokulara — retinaya, vitreusa, görme sinirine — yayılır.

Üveit tek bir hastalık değildir; sebepleri birbirinden çok farklı olan bir hastalık grubunun ortak adıdır. Bu yüzden “üveitim var” demek tedavinin nasıl olacağını henüz söylemez. Asıl soru, üveitin gözün hangi kısmını tuttuğu ve sebebinin ne olduğudur. Bunlar tedaviyi ve hastalığın şiddetini etkileyen en önemli sorulardır.

Hangi şikayetle gelir?

Gözün ön kısmındaki iltihapta ağrı, görme kaybı, kızarıklık, ışığa bakamama ve sulanma olur. Gürültülü bir tablodur; hasta zaten hemen doktora gider.

Gözün arka kısmındaki iltihapta ağrı ve kızarıklık olmayabilir. Hasta uçuşmalar ve görmede bulanıklık ile gelir. Sessiz seyreden bu tip, görmeyi asıl tehdit eden üveit çeşididir.

İltihabın yerine göre üveit çeşitleri

• Ön üveit — iris ve siliyer cisim. En sık görülen tip.
• Ara üveit — vitreus boşluğu ve pars plana bölgesi.
• Arka üveit — retina ve koroid. Retina uzmanını en çok ilgilendiren tip.
• Panüveit — gözün tümünde iltihap.

Sebebi nedir?

1. Enfeksiyonlar — toksoplazma, tüberküloz, sifiliz, herpes grubu virüsler.
2. Bağışıklık sistemiyle ilgili hastalıklar — Behçet, ankilozan spondilit, sarkoidoz, çocuklarda juvenil idiyopatik artrit, Vogt-Koyanagi-Harada.
3. Yalnızca gözü tutanlar — vücutta başka bir hastalığa bağlanamayan tablolar.

Araştırmanın sonunda hastaların önemli bir bölümünde net bir sebep bulunamaz — bu grup idiyopatik üveit olarak adlandırılır. Sebep bulunamaması tedavisiz kalacak anlamına gelmez; bu hastalarda da tedavi başlanır.

Sebebi araştırmak yine de zorunludur, çünkü enfeksiyona bağlı bir üveitin tedavisi ile idiyopatik üveitin tedavisi birbirinden farklıdır.

Behçet hastalığı Türkiye’de sık bir üveit sebebidir. Benim hastalarımda en sık gördüklerim ise idiyopatik üveitler ve toksoplazmadır.

Hangi tetkikler yapılır?

Retina ve sarı nokta için OCT — özellikle sarı noktada su toplanıp toplanmadığını görmek için — ve gerektiğinde göz anjiyografisi.

Sebebi bulmak için kan tetkikleri ve akciğer filmi istenir; gereken hastalarda romatoloji ve enfeksiyon hastalıkları hekimleriyle birlikte değerlendiririz.

Tedavi

• Kortizonlu damlalar — ön üveitin ana tedavisidir. Yapışıklıkları önlemek için gözbebeğini genişleten damla eklenir.
• Göz içine ya da göz çevresine kortizon enjeksiyonu — arka üveitte ve sarı nokta ödeminde. Göz içine yavaş salınımlı kortizon implantı da uygulanabilir; bazı hastalarda göz çevresine (subtenon) enjeksiyon tercih edilir.
• Ağızdan kortizon — iki gözü tutan ya da ağır tablolarda.
• Bağışıklık sistemini baskılayan ilaçlar — tekrarlayan, kortizonla kontrol edilemeyen üveitlerde, romatoloji ile birlikte karar verilir.
• Enfeksiyona bağlıysa — önce o enfeksiyonun tedavisi.

Üveitin göze verdiği hasarlar

• Sarı noktada su toplanması
• Katarakt — hem hastalık hem kortizon tedavisi nedeniyle oluşumu hızlanır
• Göz tansiyonunun yükselmesi — hem iltihaptan hem kortizon tedavisi etkisiyle
• Arka yapışıklıklar — iris merceğe yapışır, gözbebeği düzgün genişlemez
• Vitreusta kalıcı bulanıklık, epiretinal membran

Ameliyat ne zaman gerekir?

Üveit tedavisi damla, hap veya göz içi ilaçlarla yapılır; ameliyat iltihabın bıraktığı hasarlar içindir. Katarakt ameliyatı, temizlenmeyen vitreus bulanıklığı ya da epiretinal membran için vitrektomi gerekebilir.

Değişmeyen kural: ameliyat, göz sakinken yapılır. İltihabı devam eden bir gözde yapılan ameliyat, iltihabı yeniden alevlendirir.

Takip

Üveit uzun soluklu bir hastalıktır ve tekrarlayabilir. Söndükten sonra da kontrol gerekir; hem tekrarını erken yakalamak, hem kortizonun göz tansiyonu ve katarakt üzerindeki etkilerini izlemek için takip etmek mecburidir.

Gözü kızaran, ağrıyan ya da görmesi bulanıklaşan bir üveit hastasının beklemeden muayene olması gerekir.

Antalya’da üveit takibi

Üveitte tedaviyi belirleyen şey iltihabın gözün neresinde olduğu ve arkasında bir sebep bulunup bulunmadığıdır. Muayenede bunu değerlendirir, gerekiyorsa OCT ve anjiyografi ile birlikte yorumlar, sistemik bir hastalık düşündüğümde ilgili bölümlerle birlikte hareket ederim.

Antalya’da muayene ve tedavilerimi OFM Antalya Hastanesi’nde (Kepez) sürdürüyorum. Randevu için 444 5 007.